17-22 მაისს ბაქოში მსოფლიო ურბანული ფორუმი (WUF13) გაიმართება

როგორც ცნობილია, ბოლო წლებში ურბანიზაცია გლობალურ პრობლემად იქცა. გაერო და არაერთი ქვეყანა ამ საკითხთან დაკავშირებით განგაშის ზარს სცემენ და მისი გადაჭრის გზებს ეძებენ.
იმ ქვეყნებს შორის, რომლებიც პრობლემის გლობალურ გადაწყვეტას ცდილობენ, ერთ-ერთი აზერბაიჯანია.
როგორც ცნობილია, 17-22 მაისს ბაქოში მსოფლიო ურბანული ფორუმი (WUF13) გაიმართება. ახლა ბევრს ერთი კითხვა აწუხებს: „რას მოუტანს ეს საერთაშორისო ღონისძიება ქვეყანასა და რეგიონს?“
უპირველეს ყოვლისა, უნდა აღინიშნოს, რომ ბაქოში მსოფლიო ურბანული ფორუმის (WUF13) ჩატარება ხელს შეუწყობს აზერბაიჯანის პოზიციონირებას საერთაშორისო არენაზე, როგორც ერთ-ერთი წამყვანი ქვეყნისა ურბანული დაგეგმარებისა და მდგრადი განვითარების სფეროში.
მეორე მხრივ, უნდა ითქვას, რომ WUF13-ის ბაქოში ჩატარება აზერბაიჯანისთვის მხოლოდ პრესტიჟის საკითხი არ არის — ეს ასევე სტრატეგიული პლატფორმაა, რომელიც ქვეყნის გრძელვადიან ეროვნულ ინტერესებს ემსახურება.
ფორუმის ფარგლებში აზერბაიჯანში უკვე დაწყებულია სხვადასხვა ღონისძიებები უცხოელი სტუმრების მონაწილეობით, რაც თავისთავად აჩვენებს, რომ ფორუმი შედეგიანი და სასარგებლო იქნება.
ფორუმი უდავოდ მოუტანს აზერბაიჯანს გრძელვადიან სარგებელს. WUF13 დიდი მნიშვნელობის მატარებელია როგორც მსოფლიოსა და რეგიონის ქვეყნებისათვის, ასევე თავად აზერბაიჯანისთვის. ღონისძიების გლობალური მნიშვნელობა იმაში მდგომარეობს, რომ WUF 2002 წლიდან გაეროს ადამიანთა დასახლებების პროგრამის (UN-Habitat) მიერ ორგანიზებული მთავარი საერთაშორისო პლატფორმაა, რომელიც ადეკვატური საცხოვრებლისა და მდგრადი ურბანული განვითარების საკითხებზე ცოდნის, იდეებისა და გამოცდილების გაზიარებას ემსახურება.
ფორუმი შეიქმნა იმისათვის, რომ განიხილოს მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე აქტუალური პრობლემა — სწრაფი ურბანიზაცია და მისი გავლენა საზოგადოებებზე, ქალაქებზე, ეკონომიკაზე, კლიმატის ცვლილებასა და პოლიტიკაზე.
უნდა გავითვალისწინოთ, რომ თანამედროვე ეპოქაში ფორუმს განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს, რადგან დღეს მსოფლიოში 4 მილიარდზე მეტი ადამიანი — გლობალური მოსახლეობის ნახევარზე მეტი — ქალაქებში ცხოვრობს. პროგნოზების მიხედვით კი, 2050 წლისთვის მსოფლიოს მოსახლეობის 70 პროცენტი ქალაქებში იცხოვრებს. სწორედ ამიტომ აუცილებელია საერთაშორისო დონეზე განხილვების ჩატარება და შესაბამისი გადაწყვეტილებების მიღება.
ასევე უნდა აღინიშნოს, რომ ბაქო, რომელიც უკვე დიდი ხანია გლობალური საერთაშორისო ღონისძიებების ჩატარების მნიშვნელოვან ცენტრად იქცა, WUF 2026-ის მასპინძლობით კიდევ უფრო გააძლიერებს აზერბაიჯანის პოზიციებს საერთაშორისო არენაზე. ეს აჩვენებს ქვეყნის შესაძლებლობას, მნიშვნელოვანი როლი ითამაშოს გლობალური ურბანული განვითარების საკითხებში.
ფორუმი აზერბაიჯანს საშუალებას მისცემს, გაეცნოს მსოფლიო ურბანული დაგეგმარების საუკეთესო პრაქტიკას. ამასთან, საინტერესო იქნება აზერბაიჯანის გამოცდილების გაზიარებაც, რომელიც უკავშირდება გათავისუფლებულ ტერიტორიებზე თანამედროვე ურბანული სტანდარტების დანერგვას.
მეორე მხრივ, ფორუმი ბაქოში მსოფლიოს თითქმის 200 ქვეყნიდან მრავალრიცხოვან მონაწილეს მიიზიდავს. ეს მნიშვნელოვან წვლილს შეიტანს ტურიზმის სექტორის განვითარებაში, კიდევ უფრო გააძლიერებს ბაქოს პოზიციას საერთაშორისო ტურისტულ რუკაზე და, თავის მხრივ, მნიშვნელოვანი მხარდაჭერა იქნება არანავთობოვანი სექტორის განვითარებისათვის.
ბაქოში უკვე დიდი ხანია განიხილება გლობალური გამოწვევები — პოლიტიკური, ეკონომიკური, ჰუმანიტარული და კლიმატური საკითხები. მსგავსი ფორუმები კიდევ უფრო გაამყარებს აზერბაიჯანის, როგორც რეგიონული ლიდერის როლს.
ფორუმი აზერბაიჯანს მისცემს შესაძლებლობას, საკუთარი ურბანული განვითარების სტრატეგიები საერთაშორისო სტანდარტებს შეუსაბამოს და მდგრადი განვითარების მიზნების მისაღწევად ახალი გზები აღმოაჩინოს.
ფორუმი სასარგებლო იქნება რეგიონის ქვეყნებისთვისაც. დღეს სამხრეთ კავკასიის ყველა ქვეყანაში ურბანიზაციასთან დაკავშირებული სერიოზული პრობლემებია. ამ პრობლემებთან მარტო ბრძოლა პრაქტიკულად შეუძლებელია, რადგან ურბანული დაგეგმარება ძალიან რთული საკითხია.
მაგალითად, საქართველოც, აზერბაიჯანის მსგავსად, ტრადიციულად აგრარული ქვეყანაა. ურბანიზაცია კი ამ მიმართულებით გარკვეულ სირთულეებს ქმნის.
საქართველოშიც ყველა თბილისისკენ მიისწრაფვის — ადამიანები მასობრივად გადადიან დედაქალაქში. მე არ ვფიქრობ, რომ ქალაქი ეკონომიკური განვითარების საუკეთესო სივრცეა, რადგან ეკონომიკა მხოლოდ ერთ სფეროზე არ არის დამყარებული და დღეს მსოფლიოში სოფლის მეურნეობას უმნიშვნელოვანესი როლი აკისრია.
ამ თვალსაზრისით, ვფიქრობ, ერთ-ერთი მთავარი მიზანი რეგიონების განვითარების უზრუნველყოფაც უნდა იყოს.

ხათაი აზიზოვი
AZƏRTAC-ის სპეციალური კორესპონდენტი საქართველოში